قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
208
ارشاد الزراعه ( فارسى )
معهود آنست كه نهال كارند بدين قاعده كه زمين آن را رانده ، ريگ ريزند كه بنفشه در زمين ريگ بوم خوب مىشود و محل نهال كاشتن آن يك دفعه از سنبله تا قوس است و دفعه ديگر از دلو تا حوت و بر دو نوع پل مىنمايند بعضى لوله پل نموده بر سر رنگ آب از هر دو روى وى چهار بوته از نهال در هر ذرعى كارند و سال دوم خاك سرپل را در پيش نهال كشند تا نهال در ميانه پل جا گيرد و بعضى پل آن دو رجه مىنمايند كه سرپل آن هموار بوده چهار دانگ و نيم ذرع و تكجويه يك ذرع و در پل آن سه قطار نهال كارند ، چنان يك قطار در ميان و دو قطار در كنار باشد و در طول فاصله ، ميان نهالها بدستور عرض خواهد بود و در بعضى معقلى پل مىنمايند و بدستور دو رجه نهال كارند و چون نهال كاشتن مجموع باتمام رسد بنوعى آب دهند كه تمام پلها نم براندازد و هرجا كه خشك ماند مقرر است كه نهال سبز نخواهد و بايد كه در سايه درخت باشد و اگر سايه درخت ميسر نشود يك جويه آن را كولش نموده تخم بستان افروز پاشند كه سايه پيدا نمايد و هر سال در سرطان و سنبله و ثور ساو نمايند و در حوت ريگ و انبار بر روى آن پاشند يك دفعه در ميزان و دفعه ديگر در حمل كه گل باتمام رسيده باشد و در هر سه روز آب دهند و در آب و انبار دادن تقصير ننمايند و رسيدن گل آن آنچه نوچه است از ميزان است تا حوت و آنچه از كهنه است از دلو است تا حوت . زرد زرد - آنچه بذر نمايند زمين را لوله پل نمايند و از هر دو جانب بر سر رنگ آب كه بذر را يك روز در آب نموده باشند بطريق گشنيز سرپلى كارند و از آنجا برسم نهال هرجا خواهند برند و آنچه نهال است زمين آن را نيز لوله پل نموده در ذرع دو نهال كارند و انبار بسيار دهند كه بوته وى بزرگ مىشود و كاشتن بذر و نهال آن در حوت و رسيدن گل آن از ثور است تا جوزا .